reklama

Wczoraj i dziś: Tragiczne losy żołnierzy Warszyca

Przemysław JafraZaktualizowano 
O tragicznych losach żołnierzy KWP mówił Szymon Zyberyng
O tragicznych losach żołnierzy KWP mówił Szymon Zyberyng Przemysław Jafra
Od czasów, w których pod dowództwem Stanisława Sojczyńskiego walczyło Konspiracyjne Wojsko Polskie minęło ponad 60 lat. Do dziś jednak działalność oddziału Warszyca budzi sporo kontrowersji.

Dla wielu jest on bohaterem, walczącym o w pełni niepodległą Polskę. Są jednak i tacy, którzy uważają go za jednego z wielu bandytów, jacy po II wojnie grasowali po całym kraju.

Wyrok śmierci na Stanisławie Sojczyńskim oraz pięciu innych żołnierzach KWP został wykonany 19 lutego 1947 roku w Łodzi. Upamiętniając 64. rocznicę wykonania wyroków na żołnierzach KWP radomszczański Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego przygotował specjalny odczyt. Szymon Zyberyng wystąpił z wykładem "Golgota radomszczańska - mord sądowy na żołnierzach Warszyca".

Prelegent w swoim odczycie skupił się na najbardziej spektakularnej akcji zbrojnej, jakiej w kwietniu 1946 r. dokonali żołnierze Warszyca oraz na jej tragicznych konsekwencjach.

O akcji odbicia więźniów z radomszczańskiego aresztu w nocy z 19/20 kwietnia 1946 roku zwłaszcza młode pokolenie wie bardzo mało. Oddział dowodzony przez Jana Rogólkę uwolnił wówczas 57 żołnierzy Armii Krajowej przetrzymywanych w radomszczańskim więzieniu. Powodzenie akcji było poważnym ciosem dla Urzędu Bezpieczeństwa. Nie dziwi więc fakt, że funkcjonariusze UB przystąpili do zdecydowanych działań, których celem była całkowita likwidacja oddziałów Warszyca.

Jeszcze w kwietniu piotrkowskie UB dokonało aresztowania 17 uczestników akcji odbijania więźniów. Przesłuchania, które prowadzili ludzie z NKWD i z Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Piotrkowie trwały zaledwie kilka dni. 30 kwietnia gotowy był bardzo ogólnikowy akt oskarżenia przygotowany przez wiceprokuratora Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim Tadeusza Garlickiego. Pokazowy proces odbył się 7 maja w sali kina Kinema na tzw. sesji wyjazdowej Sądu Okręgowego w Częstochowie (wydział dla spraw doraźnych).

Obawiając się próby odbicia oskarżonych, przyległe do kina ulice wyłączono z ruchu, a na dachu budynku ustawiono stanowisko ciężkiego karabinu maszynowego. Rozprawa sądowa miała kuriozalny przebieg. Nie przesłuchano żadnych świadków, a wspólny dla wszystkich obrońca nie został dopuszczony do głosu.

Żołnierzy KWP oskarżono nie tylko o udział w akcji na Radomsko, ale również o wywołanie tzw. zajścia w Kazimierzowie, w którym zabito gońca PUBP, zarzucano im też zabicie ośmiu żołnierzy NKWD, których w rzeczywistości zastrzelił inny oddział KWP dowodzony przez Henryka Glapińskiego "Klingę".

Sąd pod przewodnictwem Kazimierza Stojanowskiego (ławnicy Trembel i Fajtlowicz) w czasie krótkiej narady za-stosowali zasadę odpowiedzialności zbiorowej. Winy uznano za dowiedzione i dwunastu z oskarżonych żołnierzy skazano na karę śmierci. Pozostała piątka, jako "mniej aktywna", otrzymała wyroki po 15 lat więzienia.

W nocy z 9 na 10 maja prawdopodobnie w piwnicach PUBP w Radomsku przy ul. Kościuszki 12 żołnierzy KWP zostało zamordowanych. Ciała ofiar wywieziono z Radomska do Bakowej Góry i wrzucono do poniemieckiego bunkra. Z zeznań miejscowej ludności wynika, że zwłoki były niezwykle zmasakrowane. Do dziś nie udało się ustalić, kto personalnie jest odpowiedzialny za zamordowanie żołnierzy KWP. Miejsca, gdzie pochowano zwłoki Warszyca, zamordowanego w Łodzi, nie odnaleziono do dziś.

Spektakl opowiadający o tragicznych losach "żołnierzy wyklętych" a zwłaszcza o pokazowym procesie siedemnastu członków KWP będzie można oglądać już jutro o godz. 17 w historycznym miejscu tego procesu, czyli w budynku radomszczańskiej Kinemy przy ul. Narutowicza. Dramat w VII aktach o Konspiracyjnym Wojsku Polskim, od momentu zawiązania po proces dowództwa KWP w Łodzi" przygotowany przez Miejski Teatr Źródło nosi tytuł "Do winy się nie poczuwam…"

Żłobki tylko dla szczepionych

Wideo

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3